Miażdżyca – przyczyny powstawania
Miażdżyca to jedna z najczęściej występujących chorób układu sercowo-naczyniowego. W jej przebiegu dochodzi do powstawania zwapnień w świetle naczyń krwionośnych, które powodują zwężenia tętnic, utrudniając tym samym przepływ krwi. Blaszka miażdżycowa może prowadzić do wystąpienia zagrażających zdrowiu i życiu incydentów kardiologicznych takich jak zawał mięśnia sercowego, czy udar krwotoczny. Schorzenia układu krążenia mogą mieć podłoże genetyczne, jednak istnieje spora grupa czynników, które mogą przyczyniać się do powstawania choroby. Najczęściej miażdżycy towarzyszą zaburzenia lipidowe – wysoki poziom cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL, niskie stężenie frakcji HDL oraz wysokie trójglicerydy.
Miażdżyca – czynniki ryzyka:
- zaburzenia lipidowe;
- nadciśnienie tętnicze;
- otyłość i nadwaga;
- cukrzyca typu 2;
- przewlekły stres;
- niewłaściwa dieta;
- brak aktywności fizycznej;
- nadużywanie alkoholu;
- palenie tytoniu.
Zmiany miażdżycowe nie dają oczywistych i jednoznacznych objawów. Manifestacja symptomów jest uzależniona od miejsca zlokalizowania blaszki miażdżycowej. Zwapnienia w obrębie tętnic mózgowych będą powodować bóle głowy, zaburzenia pamięci, zawroty głowy i problemy ze snem. W przypadku umiejscowienia blaszki w okoli kończyn dolnych, może dochodzić do odczuwania dolegliwości bólowych w łydkach i udach. Z kolei ból i uczucie pieczenia w klatce piersiowej to już bardzo niebezpieczny sygnał, który może wskazywać na zawał mięśnia sercowego.
Dieta w miażdżycy
Miażdżyca naczyń krwionośnych należy do grupy chorób dietozależnych, dlatego bardzo istotnym elementem leczenia jest zmiana diety. Dieta pudełkowa Warszawa, Kraków, Katowice posiada w swojej ofercie dietę DASH, która jest szczególnie zalecana pacjentom cierpiącym na choroby układu krążenia. Jest to modyfikacja diety śródziemnomorskiej z ograniczeniem soli.
Do występowania zmian w obrębie naczyń krwionośnych może przyczyniać się:
- nadmierne spożycie kalorii;
- dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe (tłuste mięsa, wędliny, smalec, masło, wyroby garmażeryjne);
- niskie spożycie warzyw;
- duży udział cukrów prostych w diecie (słodycze, ciasta, ciastka, chipsy itp.);
- niska podaż błonnika pokarmowego;
- spożycie słodkich napojów gazowanych, nektarów, napojów energetycznych;
- niskie spożycie wody.
Najważniejsze zalecenia żywieniowe związane są z ograniczeniem produktów pochodzenia zwierzęcego, zmniejszeniem ilości spożywanego mięsa, szczególnie wieprzowiny i tłustych wędlin.
Dobroczynny wpływ na wyrównanie profilu lipidowego mają nienasycone kwasy tłuszczowe. Szczególne znaczenie przypisuje się kwasom tłuszczowym z rodziny omega-3, które wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe i wspierają funkcjonowanie układu odpornościowego. Do najważniejszych źródeł omega-3 należą: tłuste ryby morskie (łosoś, śledź, makrela, sardynki), tran i olej lniany. Przy niskim spożyciu ryb, zaleca się wprowadzenie suplementacji.
Zasady żywienia w miażdżycy naczyń krwionośnych
- Energetyczność diety powinna być dostosowana do zapotrzebowania na energię.
- Należy jeść regularne posiłki w określonych odstępach czasu.
- Wprowadzić tłuszcze pochodzenia roślinnego, zamiast zwierzęcych.
- Wybierać chude mięso (indyk, kurczak, perliczka, cielęcina).
- Należy zwiększyć spożycie ryb i owoców morza.
- Spożywać nasiona roślin strączkowych, jako źródło białka roślinnego.
- Źródłem węglowodanów powinny być produkty zbożowe z pełnego ziarna m.in. pieczywo razowe, makaron pełnoziarnisty, kasze.
- Warzywa powinny stanowić dodatek do każdego posiłku.
- Spożywać sezonowe owoce jako źródło witamin, minerałów, błonnika pokarmowego i antyoksydantów.
- Do picia najlepsza jest woda mineralna, a dzienna ilość płynów powinna być nie mniejsza niż 2 l na dobę.
