Wielki powrót do gotówki. Banknoty 200 i 500 zł znikają z rynku i trafiają do prywatnych skrytek

Coraz więcej osób przechowuje gotówkę w domach na tzw. czarną godzinę. Mimo że coraz rzadziej płacimy gotówką, to wartość banknotów w obiegu rośnie.

Na koniec sierpnia 2025 roku – jak podaje serwis forexclub.pl –  w Polsce wartość gotówki w obiegu wzrosła do 443 miliardów złotych. Top o 7,4 proc. więcej w porównaniu z poprzednim rokiem.

Dla porównania – w 2024 r., odnotowano największy roczny wzrost od czasów pandemii COVID-19 – aż 9,5 proc., czyli 35,9 mld zł więcej niż rok wcześniej. 

Rośnie wartość banknotów, które są w obiegu

Serwis podkreśla, że ten wzrost następuje w czasach, gdy coraz rzadziej sięgamy w sklepach po banknoty. Dobrze obrazują to dane NBP. Udział gotówki w transakcjach spada (liczby płatności spadła z 79 proc. w 2016 r. do 52 proc. w 2024 r.). Jednocześnie rośnie wartość banknotów, które są w obiegu.

Szczególnie widoczny jest wzrost zapotrzebowania na banknoty wyższych nominałów. Wartość banknotów 200 zł w obiegu wzrosła o 15,4 proc., a 500 zł aż o 15,5 proc. rok do roku. To pokazuje, że Polacy nie wypłacają gotówki, żeby nią płacić. Oni ją przechowują.

Płacą elektronicznie, ale cenią posiadanie gotówki

Skalę tego zjawiska dobrze obrazują badania opinii publicznej przeprowadzone na zlecenie NBP w 2024 r. Wynika z nich, że ponad 2/3 ankietowanych Polaków (według niektórych źródeł nawet 73 proc.) odkłada gotówkę „na wszelki wypadek”. U większości z nich kwota ta nie przekracza 5 tys. zł.

Więcej, chociaż młodsze pokolenia chętniej korzysta z płatności elektronicznych, to i ono dostrzega wartość posiadania gotówki jako zabezpieczenia.

„Gotówka w ostatnich latach coraz bardziej zyskuje na znaczeniu jako środek przezornościowego gromadzenia wartości, szczególnie w okresach zwiększonej niepewności” – czytamy w raporcie NBP.

Dlaczego Polacy przechowują gotówkę?

Serwis forexclub.pl przytacza aż 9 powodów, dla których to robimy. Wśród nich są m.in.:

• niepewność geopolityczna i kryzys,
• obawy przed awariami systemów płatniczych,
• niskie stopy procentowe na lokatach,
• kontrola nad wydatkami,
• symbol narodowy.

Odnosząc się do ostatniego powodu, w Polsce aż 70 proc. uczestników badania opinii publicznej postrzega polski banknot jako symbol narodowy, co nadaje mu dodatkową wartość niematerialną.