Kac na L4 w statystykach ZUS, Tyle dni wolnych biorą Polacy przez alkohol

Niemal 4,7 tys. zwolnień lekarskich i 46 tys. dni nieobecności w pracy. ZUS pokazał, jak często alkohol staje się powodem niedyspozycji pracowników.

W pierwszej połowie 2026 r. lekarze wystawili w Polsce blisko 4,7 tys. zwolnień lekarskich z kodem C, oznaczającym niezdolność do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu. Rok wcześniej takich zwolnień było niemal 5 tys.

To jednak bardzo niewielka część wszystkich L4. W całym pierwszym półroczu 2026 r. lekarze wystawili 14,1 mln zaświadczeń lekarskich, obejmujących 147,7 mln dni nieobecności. 

Kod C oznacza pięć dni bez zasiłku

Kod C nie oznacza po prostu „kaca”. Lekarz wpisuje go wtedy, gdy niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu. Ma to konkretną konsekwencję finansową: za pierwszych pięć dni takiego zwolnienia nie przysługuje zasiłek chorobowy. 

W tym roku najczęstsze były właśnie krótkie nieobecności. Około 1,7 tys. zwolnień, czyli 37 proc., trwało od jednego do pięciu dni. Kolejne 25,2 proc. obejmowało od 6 do 10 dni, a około 28 proc. – od 11 do 20 dni. 

Najczęściej mężczyźni po czterdziestce

W statystykach wyraźnie dominują mężczyźni. W pierwszej połowie roku wystawiono im około 3,6 tys. zwolnień z kodem C, czyli 76,7 proc. wszystkich. Kobietom – około 1,1 tys. 

Najwięcej zaświadczeń otrzymały osoby w wieku 40-44 lata: 839 przypadków, czyli 17,9 proc. Dalej znalazły się grupy 45-49 i 35-39 lat, po 15,5 proc. Najwięcej takich zwolnień wystawiono na Mazowszu, w Wielkopolsce i na Śląsku. 

2025 r. przyniósł wzrost, teraz jest spadek

Pełne dane ZUS za 2025 r. pokazują 10 tys. zwolnień z kodem C i 99,6 tys. dni absencji. Liczba takich zaświadczeń wzrosła wtedy o 5,1 proc. rok do roku, ale nadal była niższa niż w 2019 r., gdy wystawiono ich 12,3 tys. Dlatego tegorocznego spadku nie da się jeszcze uznać za trwałą zmianę trendu.

To nie pokazuje wszystkich problemów z alkoholem

Same zwolnienia z kodem C nie mówią, ilu pracujących Polaków nadużywa alkoholu. Pokazują wyłącznie sytuacje, w których lekarz formalnie oznaczył właśnie tę przyczynę niezdolności do pracy.

Tymczasem Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom podaje, że alkohol może przyczyniać się do rozwoju nawet około 200 chorób, a w Polsce szacunkowo 23-28 tys. zgonów rocznie jest bezpośrednio związanych z jego spożyciem. Średnie spożycie wynosi obecnie około 8,3 litra czystego alkoholu na osobę rocznie.