W codziennej komunikacji używamy znacznie mniej słów, niż nam się wydaje. Wśród najczęstszych pojawiają się też wulgaryzmy.
Choć słowniki języka polskiego zawierają setki tysięcy wyrazów, codzienna komunikacja opiera się na stosunkowo niewielkim ich zasobie.
Językoznawcy z uniwersytetów Wrocławskiego i Łódzkiego przeanalizowali duże zbiory tekstów – od artykułów prasowych i książek po zapisy rozmów oraz treści internetowe. Sprawdzali, które słowa pojawiają się najczęściej.
Wyniki wskazują, że kilkaset najczęściej używanych słów pokrywa większość codziennej komunikacji. Co więcej, około 1000-2000 najczęstszych wyrazów wystarcza, żeby zrozumieć dużą część zwykłych rozmów.
W jednej rozmowie używamy kilkuset słów
Analizy pokazują także, jak wygląda rzeczywiste użycie języka w codziennym życiu.
Podczas jednej zwykłej rozmowy trwającej kilka lub kilkanaście minut pojawia się zazwyczaj około 150-300 różnych słów. W ciągu całego dnia liczba użytych wyrazów rośnie do około 800-1200.
Jednocześnie ogromna liczba innych słów pojawia się bardzo rzadko – często tylko w literaturze, języku naukowym lub specjalistycznym.
Prawo Zipfa, czyli uniwersalna reguła języka
Zjawisko to opisuje znana w językoznawstwie zasada statystyczna nazywana prawem Zipfa. W dużym uproszczeniu oznacza ona, że:
- niewielka liczba słów jest używana bardzo często,
- tysiące innych wyrazów pojawiają się sporadycznie.
Dlatego w języku działa silna nierównowaga użycia. Zaledwie 20-50 słów pojawia się w niemal każdym zdaniu, a kilkaset najczęstszych wyrazów tworzy trzon większości wypowiedzi.
Do takich słów należą głównie krótkie wyrazy funkcyjne, m.in. „i”, „że”, „się”, „nie”, „to”, „w”, „na”, „do”, „jest”, „był”.
Wulgaryzmy wysoko w rankingach
Ciekawym wnioskiem z analiz języka mówionego i internetowego jest również częsta obecność wulgaryzmów. Jak wynika z badań, niektóre polskie przekleństwa są w grupie kilkuset najczęściej używanych słów. Dotyczy to zwłaszcza spontanicznej mowy oraz komunikacji w internecie.
Językoznawcy podkreślają jednak, że wulgaryzmy nie zawsze pełnią funkcję obraźliwą. W wielu przypadkach działają jako emocjonalne przerywniki, które wzmacniają wypowiedź lub sygnalizują reakcję na silne emocje.
Dlaczego tak często przeklinamy?
Jest kilka powodów, dla których wulgaryzmy pojawiają się stosunkowo często w języku potocznym. Najważniejsze z nich to:
- wyrażanie emocji – złości, frustracji czy zaskoczenia,
- funkcja „emocjonalnego przecinka” – krótkiej wstawki w zdaniu,
- podkreślenie przekazu – wzmocnienie opinii lub oceny,
- naturalność języka potocznego, zwłaszcza w prywatnych rozmowach i Internecie.
Napisz komentarz
Komentarze