Przejdź do głównych treściPrzejdź do głównego menu
wtorek, 10 marca 2026 02:22
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

To najgłębiej sięgające w historię polskie kolędy. Jedna jest w języku polskim, z druga w łacińskim

Najstarsza polska kolęda „Zdrów bądź, królu anielski” pochodzi z początku XV wieku. Natomiast najstarsza kolęda polskiego autora to „Buccinemus in hac die”.
To najgłębiej sięgające w historię polskie kolędy. Jedna jest w języku polskim, z druga w łacińskim
Wspólne śpiewanie kolęd to jedna z tradycji.

Autor: Canva

Tekst kolędy jest w języku łacińskim, a jej autorem jest Bartłomieja z Jasła, teologa i filozof, profesora Akademii Krakowskiej. Jej rękopis jest przechowywany w Bibliotece UJ.

Zdrów bądź, królu anielski

„Zdrow bądź, krolu anielski” to – jak podaje Wikipedia – utwór uważany za najstarszą polską kolędę. Pod koniec XIX w. odnalazł ją wybitny polski badacz Aleksander Bruckner w rękopisie Biblioteki Załuskich w Petersburgu, pochodzącym z biblioteki wikariuszy wiślickich. 

Jego tekst – informuje historiaposzukaj.pl – odnajdujemy w kilku źródłach, z których najistotniejsze to pochodzący z 1424 roku zbiór kazań Jana Szczekny, magistra praskiego, późniejszego mnicha cysterskiego i spowiednika królowej Jadwigi, od 1407 profesora teologii na uniwersytecie krakowskim. Tekst oryginalny nie ma zapisu nutowego.

Kolęda polska była prawdopodobnie tłumaczeniem z oryginału czeskiego („Zdráv bud' králi andělský”) lub łacińskiego utworu „Ave rex angelorum”. Głos discantowy tego utworu znajduje się w kancjonale z 1637 Opactwa Sióstr Benedyktynek pw. św. Wojciecha w Staniątkach.

 

 

Zadmijmy w trąbę w tym dniu

„Buccinemus in hac die”, czyli „Zadmijmy w trąbę w tym dniu”, to najstarsza znana kolęda polskiego autora. Ona również powstała na początku XV wieku. Znajduje się dziś w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie.

Jak podaje Wikipedia, wśród przechowywanych tam kolęd znajdują się m.in. „Buccinemus in hac die”, z akrostychem „Bartholomeus de Jassel”. 

Pierwsze słowa kolejnych zwrotek układają się w zapis „Bartholomeus de Iaslo”. To – wyjaśnia Polsat News – charakterystyczna dla średniowiecza forma podpisu autora

Przez stulecia kolęda pozostawała przede wszystkim przedmiotem badań historyków i muzykologów. W 2017 roku tekst został po raz pierwszy przetłumaczony na język polski przez dr Jacka Partykę. W tym samym roku w Muzeum Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego odbyło się światowe prawykonanie utworu.

 

 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

ANDRZEJ TUMANOWICZ HA HA AH 26.12.2025 15:27
Komentarz usunięty

mn 26.12.2025 09:00
Są tez współczesne, ale ja jednak wolę te tradycyjne

LU CYFER 13*52 676 25.12.2025 19:34
DZISIAJ NOWY ROK SIĘ ZACZĄŁ...

biblista 25.12.2025 23:56
Rok liturgiczny w Kościele katolickim zaczyna się w pierwszą niedzielę Adwentu, która przypada między 27 listopada a 3 grudnia, i trwa do uroczystości Chrystusa Króla Wszechświata, kończąc się w sobotę przed następną pierwszą niedzielą Adwentu.

Marlena 24.12.2025 23:39
A my dzisiaj narzekamy na komercjalizację świąt. Dobrze wiedzieć, że u podstaw tego wszystkiego leży tak solidna, intelektualna twórczość profesorów. 600 lat...

hmm... 24.12.2025 23:29
Aleksander Brückner to był gigant pracy badawczej. Gdyby nie jego znaleziska w Petersburgu, połowa naszej wczesnej literatury byłaby dziś białą plamą.

Pepik 24.12.2025 19:58
Fascynujące jest to powiązanie z Czechami. „Zdráv bud' králi andělský” brzmi niemal identycznie jak nasz tekst. To dowód na to, jak bliskie były wtedy nasze kultury.

kolędnik 24.12.2025 17:23
Pośpiewamy po kolacji.

A. Żmijewski 24.12.2025 16:44
Zasadniczo pyr pyr nikogo nie powinno dziwić że najstarsza polska kolęda nie jest po polsku ahoj pyr pyr

Tłoczyński 24.12.2025 15:50
Tradycja to dąb, który tysiąc lat rósł w górę. Niech nikt kiełka małego z dębem nie przymierza. Tradycja naszych dziejów jest warownym murem, to jest właśnie kolęda, świąteczna wieczerza… To jest ludu śpiewanie, to jest ojców mowa, to jest nasza historia, której się nie zmieni. A to co dookoła powstaje, od nowa, to jest nasza codzienność, w której my żyjemy.

amator 24.12.2025 15:46
Czy ktoś wie, czy nagranie z prawykonania w Collegium Maius z 2017 roku jest dostępne gdzieś w sieci? Chętnie posłuchałbym, jak brzmi „Buccinemus in hac die” po polsku.

absolwent 24.12.2025 14:50
Jako absolwent Jagiellonki czuję dumę, słysząc o Janie Szczeknie i Bartłomieju z Jasła. Nasi profesorowie od wieków budowali kulturę tego kraju.

Hehe 24.12.2025 13:37
Polaki nie gęzi i swuj jazyk majom.

res musica 24.12.2025 13:29
Szkoda, że do „Zdrów bądź, królu anielski” nie zachował się oryginalny zapis nutowy. Możemy tylko domniemywać, jak brzmiała ta melodia w XV wieku, zanim naniesiono ją do kancjonałów staniąteckich.

ANDRZEJ TUMANOWICZ HA HA AH 24.12.2025 12:10
ODKAD PASTUCHY....

lu cyfer 13*52 676 25.12.2025 12:49
daj spokój pastuchy....

historyk z pasji 24.12.2025 10:59
Niesamowite, że polska tradycja kolędowania ma już ponad 600 lat! To pokazuje, jak głęboko zakorzenione są nasze zwyczaje bożonarodzeniowe.

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
ReklamaMrówka
Reklama
Reklama
Reklama