Polacy coraz rzadziej biorą śluby, a liczba małżeństw spada. Jednocześnie jest coraz więcej rozwodów. GUS pokazał, jak zmieniają się polskie rodziny.
Trend trwa od lat
Polacy coraz rzadziej decydują się na małżeństwo, a liczba istniejących związków systematycznie spada. Jednocześnie rozwodów wciąż jest bardzo dużo. Najnowsze dane GUS pokazują też ogromną różnicę między miastem a wsią.
Na koniec 2025 roku w Polsce było około 8,5 mln małżeństw. To o blisko 80 tys. mniej niż rok wcześniej. Spadek liczby małżeństw jest częścią trwającego od lat trendu. Polacy nie tylko rzadziej stają przed ołtarzem, ale również coraz później podejmują decyzję o ślubie.
Coraz mniej małżeństw w Polsce
Według danych GUS w 2025 r. zawarto około 133 tys. małżeństw. To mniej niż rok wcześniej. Jeszcze kilkanaście lat temu liczba nowych małżeństw była zdecydowanie wyższa. Statystyki pokazują, że od około 15 lat obserwowany jest wyraźny spadek liczby zawieranych związków małżeńskich.
Zmienił się również wiek osób wstępujących w związki małżeńskie. W 2024 roku mediana wieku mężczyzny zawierającego małżeństwo wynosiła około 32 lata, a kobiety niemal 30 lat. W porównaniu z 2000 rokiem oznacza to wzrost o około sześć lat.
Małżeństwo coraz częściej jest więc decyzją podejmowaną dopiero po ustabilizowaniu sytuacji zawodowej i mieszkaniowej. Wcześniej wiele osób decyduje się na wspólne życie bez formalizowania związku.
Ponad 60 tys. rozwodów w ciągu roku
W 2025 r. sądy orzekły około 61 tys. rozwodów. To o ponad 3 tys. więcej niż rok wcześniej. Współczynnik rozwodów zwiększył się z 1,5 do 1,6 na 1000 mieszkańców.
Nie oznacza to oczywiście, że co drugie małżeństwo zawarte w 2025 roku zakończy się rozwodem. Statystyki dotyczą bowiem wszystkich istniejących małżeństw, także tych zawartych wiele lat wcześniej.
Co ciekawe, rozwodzący się Polacy nie są zazwyczaj młodymi małżonkami. W 2024 roku średni wiek mężczyzny w momencie rozwodu wynosił około 44 lata, a kobiety 41 lat. Małżeństwa kończące się rozwodem miały średnio ponad 15 lat stażu.
To najczęściej prowadzi do rozwodu
Dane GUS nie pozostawiają wątpliwości: najczęściej wskazywaną przyczyną jest niezgodność charakterów.
W 2024 roku pojawiła się ona jako przyczyna rozwodu w około 33 tys. spraw. Kolejne miejsca zajmowały niedochowanie wierności małżeńskiej, nadużywanie alkoholu oraz nieporozumienia na tle finansowym.
„Niezgodność charakterów” jest przy tym kategorią bardzo szeroką. Obejmuje różnego rodzaju konflikty wynikające ze sposobu myślenia, zachowania czy wzajemnego funkcjonowania małżonków.3
Miasto i wieś. Różnica jest ogromna
Jedna z najbardziej interesujących informacji w danych GUS dotyczy miejsca zamieszkania. Okazuje się, że częstość rozwodów w miastach jest prawie trzykrotnie wyższa niż na wsi.
Nie oznacza to jednak, że mieszkańcy wsi zdecydowanie częściej zawierają małżeństwa. Obecnie częstość zawierania małżeństw w obu grupach jest podobna. Różnice widać natomiast w charakterze zawieranych związków.
Na terenach wiejskich zdecydowanie większy odsetek stanowią małżeństwa wyznaniowe. W 2024 roku w całym kraju było ich około 44 proc., podczas gdy na wsi około 56 proc.
Różnice między miastem a wsią widoczne są również wśród przyczyn rozwodów. W starszych analizach GUS niezgodność charakterów częściej wskazywano w miastach, natomiast nadużywanie alkoholu było znacznie częstszą przyczyną rozwodów na terenach wiejskich.
Rozwód coraz częściej dotyczy rodzin z dziećmi
Rozpad małżeństwa często oznacza również konieczność uregulowania sytuacji dzieci. W 2024 roku ponad 57 proc. rozwodzących się małżeństw wychowywało małoletnie dzieci. Łącznie chodziło o około 51 tys. dzieci poniżej 18 roku życia.
Zmienił się natomiast sposób orzekania o opiece. W 2024 roku w blisko 77 proc. przypadków sądy orzekały wspólne wychowywanie dzieci przez oboje rodziców. Dla porównania, w 2000 roku było to około 29 proc.
Wyłączną opiekę nad dzieckiem przyznawano matce w około 19 proc. przypadków, natomiast ojcu w około 2 proc.
Separacja traci na znaczeniu
Jeszcze wyraźniejszy spadek widać w przypadku separacji. W 2025 roku sądy orzekły około 500 separacji. To pokazuje, jak bardzo zmieniło się podejście do tej instytucji.
Separacja miała być rozwiązaniem dla małżonków, którzy nie chcą lub nie mogą jeszcze zdecydować się na rozwód. Statystyki pokazują jednak, że jest obecnie stosowana stosunkowo rzadko.
Napisz komentarz
Komentarze