Głosuj bez przeszkód

Badania wskazują, że wiedza o ułatwieniach, jakie prawo oferuje wyborcom i wyborczyniom jest znikoma. Wg danych Centrum Badań Opinii Społecznej i Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z kwietnia 2015, aż 60 % Polaków i Polek nie wiedziało przed wyborami prezydenckimi, że z głosowania korespondencyjnego skorzystać mogą wszyscy, a ponad 50 % nie miało żadnej wiedzy na temat głosowania przez pełnomocnika. O ułatwieniach szczególnie mało wiedziały osoby starsze i z niepełnosprawnościami - dla przykładu, zaledwie 20 % osób powyżej 75 roku życia orientowało się, że może zagłosować przez pełnomocnika.

 

W efekcie z ułatwień korzysta niewielu wyborców (w I turze wyborów prezydenckich przez pełnomocnika zagłosowało tylko 5 956 osób). Podczas, gdy niektóre osoby o utrudnionym dostępie do głosowania decydują się na udział w  wyborach  nawet bez korzystania z ułatwień, inne rezygnują z oddawania głosu. Agnieszka Kuszyńska ze Stowarzyszenia Inicjatyw Kobiecych wspierającego kobiety z niepełnosprawnościami, mówi: „Nie mogę wjechać do lokalu wyborczego ze względu na schody i progi. Ktoś z komisji wynosi mi listę do podpisu i kartę na zewnątrz. To przejaw ich uprzejmości, ale łamią w ten sposób prawo. Mój kolega, który porusza się z balkonikiem, w ogóle nie chodzi głosować”.

 

Dotychczasowe działania informacyjne dotyczące ułatwień są często źle zaprojektowane. Przykładowo według powyższych badań blisko 90 % wyborców z niepełnosprawnością nie wie, że może zwrócić się do  wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o przesłanie informacji o ułatwieniach. Absurdalny jest więc zapis w Kodeksie Wyborczym, zgodnie z którym informacje wysyłane są dopiero na wniosek obywatela.

 

W odpowiedzi na problem niskiej wiedzy, koalicja Masz Głos, Masz Wybór przygotowała kampanię „Głosuj bez przeszkód”, w ramach której w całej Polsce dystrybuowane będą materiały informacyjne opracowane we współpracy z ekspertami od prawa wyborczego oraz w konsultacji z Państwową Komisją Wyborczą. Z poradnika wyborcy, kalendarza wyborczego, ulotek, plakatów i infografik dowiemy się, jak można zagłosować i jak wyglądają poszczególne procedury oraz poznamy istotne dla wyborców daty.

 

Wśród ułatwień wprowadzonych do prawa wyborczego w ciągu ostatnich lat, również dzięki staraniom MGMW, znajdują się między innymi:

- głosowanie korespondencyjnego (dla wszystkich wyborców),

- głosowanie przez pełnomocnika (dla osób starszych i z niepełnosprawnościami),

- głosowanie poza miejscem zameldowania ( dla każdego w kraju i za granicą),

- użycia nakładki na karty wyborcze w alfabecie Braille’a,

- głosowanie w lokalu dostosowanym do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchu,

- skorzystanie z transportu do lokalu wyborczego (osoby niepełnosprawne i starsze).

 

Opisujące ułatwienia materiały kampanii „Głosuj bez przeszkód” są kolorowe i ciekawe wizualnie, a ponadto, dzięki współpracy ze specjalistami i specjalistkami z będącej członkiem Koalicji Fundacji Integracja oraz z Polskiego Związku Niewidomych, zostały zaprojektowane w sposób dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Zadbano na przykład o to, by były czytelne dla osób niedowidzących i by wszystkie zamieszczane na stronie grafiki posiadały też wersję dla osób niewidomych.

 

Paczki z plakatami i ulotkami do dystrybucji można otrzymać bezpłatnie po zamówieniu ich poprzez formularz na stronie www.maszglos.pl! Można drukować je też samodzielnie po ściągnięciu ze stron www.glosuj.org.pl lub www.maszglos.pl. Na tych samych stronach znajdują się też przeznaczone do rozpowszechniania w internecie i przedrukowywania: infografiki, banery i ogłoszenia prasowe.

 

Aby jak najwięcej wyborców i wyborczyń dowiedziało się o ułatwieniach, z których mogą skorzystać, do wzięcia udziału w kampanii informacyjnej, koalicja zaprasza organizacje, szkoły, wyższe uczelnie, samorządy lokalne, media, spółdzielnie mieszkaniowe, firmy przewozowe i inne środowiska i instytucje, które mają kontakt z osobami mogącymi mieć trudności z oddaniem głosu 25 października. Koalicja apeluje także do partii politycznych, aby podczas prowadzenia swoich kampanii informowały o dostępnych ułatwieniach.

Zofia Nawrocka, Fundacja im. Stefana Batorego, Masz Głos, Masz Wybór