Pacjenci kontra lekarze. Kiedy brak komunikacji rodzi konflikt i jak orzekają sądy lekarskie

Tysiące skarg na lekarzy trafiają co roku do rzeczników odpowiedzialności zawodowej. Najczęściej dotyczą błędów, ale tylko nieliczne kończą się karą.

Do okręgowych rzeczników odpowiedzialności zawodowej (OROZ) co roku trafiają tysiące skarg na lekarzy i lekarzy dentystów. Pacjenci najczęściej zarzucają medykom m.in. brak należytej staranności i błędy w diagnostyce. 

Jednocześnie statystyki pokazują, że sama skarga nie oznacza automatycznie przewinienia zawodowego – znaczna część spraw kończy się odmową wszczęcia postępowania, umorzeniem albo przekazaniem do innych instytucji.

W skali kraju liczba skarg sięga kilku tysięcy rocznie

Dane z okręgowych izb lekarskich pokazują, że liczba zgłoszeń utrzymuje się na wysokim poziomie. W poszczególnych izbach wpływają setki spraw rocznie, a w skali kraju liczba skarg sięga kilku tysięcy. 

Przykładowo w jednym ze sprawozdań OROZ wykazano 1216 nowych spraw w okresie kadencji 2018-2022, z czego do sądu lekarskiego skierowano 484 wnioski o ukaranie. 

W sprawozdaniu za 2024 rok odnotowano 442 nowe sprawy, z których zakończone postępowania obejmowały m.in. odmowy wszczęcia, umorzenia oraz 108 wniosków o ukaranie. 

Oznacza to, że tylko część zgłoszeń przechodzi pełną ścieżkę odpowiedzialności zawodowej. W praktyce odsetek spraw zakończonych prawomocną karą jest znacznie niższy niż liczba samych skarg.

Brak porozumienia między lekarzem a pacjentem

W skargach dominują zarzuty związane z procesem leczenia. Najczęściej pacjenci skarżą się na brak należytej staranności w diagnostyce i terapii, opóźnione rozpoznanie choroby i niewłaściwy dobór leczenia.

Ta lista jest dłuższa. Pacjenci skarżą się także na błędy lub braki w dokumentacji medycznej, niewystarczającą informację o stanie zdrowia i terapii, wreszcie problemy w relacji lekarz – pacjent. 

Rzecznicy zwracają uwagę, że część skarg nie wynika wyłącznie z samego procesu leczenia, ale właśnie z braku porozumienia między lekarzem a pacjentem. Kryją się za tym niezrozumiałe wyjaśnienia, brak informacji o możliwych skutkach terapii czy poczucie ignorowania pacjenta. To wszystko może prowadzić do eskalacji konfliktu i finalnie do złożenia zawiadomienia. 

Co grozi lekarzom?

Jeżeli sąd lekarski uzna lekarza za winnego przewinienia zawodowego, może zastosować m.in. upomnienie, naganę, karę pieniężną lub zakaz pełnienia określonych funkcji.

Ale może też ograniczyć zakresu czynności zawodowych, zawiesić prawa wykonywania zawodu lub pozbawić lekarza prawa wykonywania zawodu.